آمار

موضوع مقاله : بازرسی چشمی جوش

بازرسی چشمی جوش

کنترل و بازرسی جوش به صورت غیر مخرب و مخرب انجام می‌شود.فرآیندهای غیرمخرب با تکنولوژی بسیار پیچیده، مانند بازرسی التراسونیک و رادیوگرافیک، قادر به تعیین کیفیت تنها بعد از اتمام جوشکاری هستند. در مقابل، چون بازرسی چشمی موثر در هر مرحله از فرآیند جوشکاری قبل از اتمام جوش را بررسی می‌نماید، از آن می‌توان برای کاهش و جلوگیری از مشکلات کیفیت جوش استفاده نمود.  این روش تنها روش بازرسی است که می‌تواند موجب بهبود کیفیت جوش شود.

آزمون چشمی روشی برای شناسایی نواقص و معایب سطحی است. هر برنامه کنترل کیفیت که شامل بازرسی چشمی است، باید محتوی یک سری آزمایشات متوالی انجام شده در طول تمام مراحل کاری در ساخت باشد. بدین گونه با بازرسی چشمی، شناسایی سطوح معیوب که در مراحل ساخت اتفاق می‌افتد، میسر می‌شود. کشف و تعمیر این عیوب در زمان فوق، کاهش هزینه قابل توجهی را در بر خواهد داشت. بسیاری از عیوبی که بعدها با روش‌های تست پیشرفته‌تری کشف می‌شوند، با برنامه بازرسی چشمی قبل، حین و بعد از جوشکاری به راحتی قابل کشف هستند‌‌. سازندگان فایده یک سیستم کیفیتی که بازرسی چشمی منظمی داشته است را بخوبی درک کرده‌اند. هر فردی که در پروژه جوشکاری دخیل است، شامل جوشکاران، بازرسان، کارگران و غیره، می‌توانند و باید در فرآیند بازرسی چشمی جوش مشارکت کنند تا مانع هر گونه تعمیرات پیچیده و گران بعد از اتمام جوشکاری شوند. بازرسی چشمی، نیازمند بینایی و نور خوب است. بازرسي چشمي ساده در روي قطعه مي تواند عيوب سطحي بزرگ را شناسايي کرده و بلافاصله قطعه را رد کند و به تبع آن در زمان و هزينه سرفه جويي کند، در غير اين صورت با صرف هزينه و زمان زياد وبا روشهاي پيچيده تر اين نتيجه بدست آيد. اغلب، تست در اتصالات جوش شده براي پيدا کردن عيوب کوچک انجام مي شود براي اين منظور، بازرسي چشمي با دقت خيلي بالا مورد استفاده قرار مي گيرد. بازرسي چشمي هنوز هم يک جزء مهم در کنترل کيفيت مي باشد. بازرسي چشمي در هنگامي که جوشکاري انجام مي شود و بعد از آن باعث بالا رفتن کيفيت جوش مي شود .

 

بازرسی چشمی جوش بعد از جوشکاری

بازرسی نهایی ظاهر جوش (تخلخل، سوختگی لبه، ترک و غیره)
بازرسی نهایی ابعاد جوش
بازرسی طول جوش
تائید وجود تمام جو‌ش‌ها مورد نیاز.
تائید عدم حضور جوش‌های اضافی.
چک برای اعوجاج اضافی.

 

دسته‌ بندی عیوب جوش

گروه شماره ۱ : ترک‌ها ‌

 ترک خوردگی همواره با افزایش تنش در نزدیکی ناپیوستگی‌های فلز جوش و فلز پایه یا نزدیک شیارهای مکانیکی که در طراحی اتصال پیش بینی شده‌اند، همراه است. ترک ها جزو خطرناک ترین عیوب جوش هستند .

عیب جوش - ترک جوش

 انواع ترک‌ها

·        ترک مويی (Micro Crack)
وقتی ترک ابعاد ریزی در حد میکروسکوپی داشته باشد به میکرو ترک (Micro Crack) موسوم است.

·        ترک طولی‌ (Longitudinal Crack)
در فرایندهای جوشکاری زیر پودری که معمولاً با سرعت زیادی همراه است به چشم می‌خورد و گاهی تخلخل که معمولاً در ظاهر جوش قابل مشاهده نیست در آنها روی می‌دهد. ترک‌های طولی در جوش‌های کوچک و کم حجم بین قسمت‌های بزرگ و حجیم ناشی از آهنگ سریع سرد شدن و درگیری یا در مهار بودن قطعات است. ترک طولی اساساً موازی با محور جوش است به چهار صورت (‌در فلز جوش، در مرز جوش، در منطقه تاثیر حرارت، در فلز پایه) واقع می‌شود.

·        ترک عرضی‌  (Transverse Crack)
ترک عرضی اساساً عمود بر محور جوش است و بیشتر ناشی از تنش‌های فشاری عمود بر جوشی که قابلیت نرمی زیادی ندارد، است. ترک‌های عرضی ممکن است در مناطق ‌در فلز جوش، در منطقه تاثیر حرارت، در فلز پایه واقع شوند.

·        ترک‌های تشعشعی‌
ترک‌های تشعشعی ، به ترک هایی گفته میشود که از یک نقطه مشترک تششع میگیرند این ترک ها ممکن است در فلز جوش، در منطقه تاثیر حرارت، در فلز پایه ‌ایجاد ‌شوند.  ترک‌های تشعشی کوچک به ترک‌های ستاره‌ای (Cracks Star) معروفند.

·        ترک چاله (Crater Crack)
ترک چاله، ترک انتهای خط جوش است و زمانی رخ می‌دهد که جوشکاری به درستی و به خوبی به پایان نرسد. ترک چاله یکی از شایع ترین عیوب جوش است . گاهی به این ترک نیز ترک ستاره‌ای اتلاق می‌شود. ترک چاله جوش، ترک انقباضی بوده و معمولاً از قطع ناگهانی قوس ناشی می‌شود. ترک در چاله جوش عمدتاً به سه صورت طولی، عرضی و ستاره‌ای دیده می‌شود.

·        گروه ترک‌های  ناپیوسته (Group Of Disconnected Cracks)
گروهی از ترک‌های جدا از هم ‌که ممکن است در نواحی در فلز جوش، در منطقه تاثیر حرارت، در فلز پایه مشاهده شوند.

·        ترک‌های انشعابی ‌(Branching Crack‌)
گروهی از ترک‌های متصل به هم‌ که منشا آنها یک ترک مشترک است و نسبت به ترک‌های تشعشعی قابل تشخیص هستند. ترک‌های انشعابی ممکن است در فلز جوش، در منطقه تاثیر حرارت، در فلز پایه واقع شوند.

 

علل پیدایش ترک در جوش

- عدم رعایت مسایل مربوط به پیش گرمی و پس گرمی و دمای بین پاسی
- مرطوب بودن الکترود یا استفاده از الکترود نامناسب
- بیشتر بودن نسبت نفوذ به پهنای جوش (طراحی نادرست اتصال)
- جوشکاری در شرایط قطعه فیکس
- سریع سرد شدن قطعه بعد از جوشکاری


گروه شماره ۲ : حفره ها‌

 

وجود حفره ها (Cavity) در جوش نتیجه حبس گاز هنگام سرد شدن جوش است. حفره ها معمولاً کروی هستند ولی احتمال وجود حفره های طولی نیز وجود دارد. وجود حفره های زیادی در جوش نشانه آن است که عوامل جوشکاری، مواد مصرفی یا طراحی اتصال به درستی کنترل نشده است. یا فلز پایه آلوده و کثیف بوده و یا فلز پایه و فلز جوش با یکدیگر سازگاری کافی ندارند. وجود حفره ها منحصراً ناشی از گازهیدروژن نیست ولی وجود حفره‎‌ها در جوش بیانگر وجود هیدروژن در جوش و ناحیه حرارت دیده است که در آلیاژهای آهنی احتمال ترک خوردن قطعه را زیاد می‌کند.

معایب جوشکاری - حفره در جوش

گروه شماره ۳ : آخال ها

 

آخال ها سرباره ذرات غیر فلزی هستند که در فلز جوش یا در رابط جوش به دام افتاده‌اند. آخال سرباره ناشی از روش جوشکاری نادرست ، دسترسی نامناسب به قطعه و یا هر دو است. عیوب جوش آخال ها اگر بر روی سطح جوش باشند با سنگ زدن و جوشکاری مجدد قابل برطرف شدن هستند .با تکنیک مناسب ، سرباره به سطح فلز جوش مذاب بالا می روند و شاهد عیب آخال سرباره در جوش نخواهیم بود .

معایب جوش - آخال

 

گروه شماره ۴ : نفوذ و ذوب ناقص نقص

ذوب ناقص

به کمبود پیوند بین فلز جوش و فلز پایه یا بین لایه هاي متوالی فلز جوش ایراد ذوب ناقص گفته می‌شود . عیوب جوش نفوذ و ذوب ناقص یکی از عیوب شایع برای جوشکاران مبتدی است .

عیب جوش - ذوب ناقص

 

نفوذ ناقص
به ذوب نشدن یک وجه یا هر دو وجه ریشه، ذوب ناقص  می‌گویند .یکی از شایع ترین علل پیدایش ذوب ناقص، کم گرفتن فاصله بین ریشه یا root gap  به هنگام جوشکاری است .

عیوب جوش - نفوذ ناقص

 

گروه شماره ۵ : شکل و ابعاد ناقص

ایراد شکل و ابعاد ناقص در جوش ، به ایرادی گفته می‌شود که به هر نحوی شکل خارجی جوش ظاهر استاندارد را نداشته باشد و این شکل و ابعاد ناقص جوش می‌توانند ناشی از عوامل زیر باشند .

- بریدگی کناره جوش که در اطراف فلز جوش ما حفره هایی را مشاهده کنیم که این حفره ها می‌توانند هم منقطع باشند و هم پیوسته . عیوب جوش‌بریدگی کناره جوش جزء عیوب جوش شایع است .
- فلز جوش اضافی که گرده جوش در اتصال شیاری بزرگتر از اندازه معمول است .
- تحدب اضافی که گرده جوش در اتصال گوشه بزرگتر از اندازه معمول باشد .
- نفوذ اضافی که گرده جوش در طرف ریشه خیلی بزرگ تر از اندازه معمول است .
- روی هم افتادگی که فلز جوش اضافی که سطح فلز پایه را پوشانیده اما آن را ذوب نکرده باشد . روی هم افتادگی به شکل‌هاي روی هم افتادگی پنجه جوش و رویهم افتادگی ریشه جوش است.
- برون محوری خطی که دو قطعه جوش داده شده به هم در یک صفحه موازی قرار نمی‌گیرند . 
- فرونشستن که فلز جوش در اثر نیروي جاذبه فرو می ریزد ، طبق موارد مختلف می تواند به صورت‌هاي فرو نشستن حالت افقی، فرو نشستن حالت تخت یا سقفی، فرونشستن در گوشه جوش و فرو نشستن(ذوب) در لبه جوش روي دهد .در حقیقت ایراد فرونشستن ترکیب دو ایراد سرفتگی و پرنشدگی در جوش است .
- سوختگی ریشه که در اثر فرو ریزي حوضچه جوش، یک حفره در جوش تشکیل می‎شود و جای خالی آن کاملاً در ریشه جوش قابل مشاهده است .
- شیارهاي ناقص پر شده که در خط جوش های پیوسته یا منقطع در سطح یک جوش به واسطه نرسیدن ماده پر کننده جوش به وجود آمده است .
- عرض نامنظم که در طول خط جوش شاهد تغییر بیش از اندازه در عرض جوش باشیم .
- تقعر ریشه که به خاطر انقباض در جوش لب به لب در محل ریشه به سمت داخل گود می‌شود .


گروه شماره ۶ : نواقص متفرقه

نواقص متفرقه به تمامی نواقصی که نمی توانند در گروه هاي ۱ تا ۵ جاي بگیرند گفته میشود .

 

انواع نواقص متفرقه

·         لکه‌ي قوس

عیب جوش - لکه قوس

 

·         پاشیدگی

عیب جوش - پاشش جوش

logo-samandehi

آکادمی طراحی سازه مهندس توکلی

تهران، کارگر شمالی، بعد از تقاطع فاطمی، کوچه دیدگاه، پلاک ۳
تماس: ۸۸۹۵۱۲۷۹ - ۰۲۱
همراه: ۸۵ ۱۱ ۰۳۳ - ۰۹۱۲

پیوستن به ما

خبرنامه

اطلاعات تماس خود را برای ما ارسال کنید و در خبرنامه عضوشوید .از آخرین اخبار مطلع شوید.

کلیه حقوق این سایت برای گروه طراحی سازه ۲۸۰۰ محفوظ میباشد .
۰۲۱-۸۸۹۵۱۲۷۹
 تهران، خیابان کارگرشمالی، بعد از چهارراه فاطمی، کوچه دیدگاه، پلاک ۳